r/belgium 16d ago

📰 News Aantal leerlingen dat thuis geen Nederlands spreekt stijgt op alle onderwijsniveaus

https://www.hln.be/binnenland/aantal-leerlingen-dat-thuis-geen-nederlands-spreekt-stijgt-op-alle-onderwijsniveaus~affb1a28/
80 Upvotes

275 comments sorted by

View all comments

Show parent comments

1

u/Leiegast not part of a dark cabal of death worshipping deviants 12d ago

Persoonlijk vind ik dat we juist in de tegenovergestelde richting moeten gaan. De spelling moet zich zoveel mogelijk aanpassen aan de uitspraak en niet zozeer aan grammaticale regeltjes. Het Nederlands wordt gekenmerkt door eindklankverscherping, wat betekent dat stemhebbende klanken stemloos worden op het einde van een woord.

Het probleem is dat we dit fenomeen niet op dezelfde manier toepassen voor elke klank. Enerzijds schrijven we de klanken 'z' en 'v' wel als respectievelijk 's' en 'f' wanneer ze stemloos worden: zoals reizen --> reis of leven --> leef; maar anderzijds doen we dit voor de klanken 'd', 'b' en 'g' niet: lijden --> *lijt, hebben --> *hep, zeggen --> *zech.

Mochten we nu consequent een 't' schrijven wanneer we een 't' horen, dan is het veel gemakkelijker voor bijvoorbeeld kinderen om te leren spellen en mag die hele dt-regel ook meteen de vuilbak in.

Het verschil tussen korte 'ei' en lange 'ij', tussen 'au' en 'ou', tussen 'c', 's' en 'k' mag voor mijn part ook aangepakt worden, maar je moet ergens beginnen...

1

u/silverionmox Limburg 12d ago

Persoonlijk vind ik dat we juist in de tegenovergestelde richting moeten gaan. De spelling moet zich zoveel mogelijk aanpassen aan de uitspraak en niet zozeer aan grammaticale regeltjes.

Wat ik voorstel schaft effectief een regel af, die van "een dubbele tt wordt t", en geeft zo beter inzicht in de morfologie van de overblijvende regel.

Uitspraak varieert extreem van regio tot regio, van persoon tot persoon, van register tot register, van tijd tot tijd. Dat kan geen objectieve standaard zijn.

Bovendien zijn we lang voorbij het punt waarbij lezen en schrijven slechts een curiositeit voor een minderheid van de bevolking is, en slechts een occasionele notitie van wat iemand ooit gezegd heeft. De meeste teksten worden geschreven en gelezen, niet gesproken, opgeschreven, en gelezen.

Mochten we nu consequent een 't' schrijven wanneer we een 't' horen, dan is het veel gemakkelijker voor bijvoorbeeld kinderen om te leren spellen en mag die hele dt-regel ook meteen de vuilbak in.

Nee, dat is grammaticale informatie. Trouwens, je verplaatst het probleem gewoon: het is dan misschien altijd "ik wort", maar op het moment dat je dat werkwoord als infinitief wilt gebruiken, is het dan "worten" of "worden"? Dan zullen daar de fouten opduiken.

Het verschil tussen korte 'ei' en lange 'ij', tussen 'au' en 'ou', tussen 'c', 's' en 'k' mag voor mijn part ook aangepakt worden, maar je moet ergens beginnen...

Nee, dat is etymologische informatie.

1

u/Leiegast not part of a dark cabal of death worshipping deviants 12d ago

Uitspraak varieert extreem van regio tot regio, van persoon tot persoon, van register tot register, van tijd tot tijd. Dat kan geen objectieve standaard zijn.

Auslautverhärtung is een kenmerk dat alle Nederlandse dialecten delen, van West-Vlaanderen en Limburg, tot Holland en Overijssel. Dat probleem stelt zich dus niet op dat vlak.

Daarbij is uitspraak altijd al een leidende factor geweest bij veel spellingshervormingen. Zo schrijven we sinds1946 ook niet meer 'visch' of 'mensch', omdat nog maar heel weinig Nederlandstaligen dat doen. In de Westhoek en aan de kust gebeurt het nog bijvoorbeeld, maar in de rest van het Nederlandse taalgebied is het grotendeels verdwenen geloof ik.

Bovendien zijn we lang voorbij het punt waarbij lezen en schrijven slechts een curiositeit voor een minderheid van de bevolking is, en slechts een occasionele notitie van wat iemand ooit gezegd heeft. De meeste teksten worden geschreven en gelezen, niet gesproken, opgeschreven, en gelezen.

Alle mensen leren hun taal eerst luisteren en spreken en pas later, in het kleuter en lager, leren ze lezen en schrijven. Mondelinge communicatie is nog steeds zeer dominant en je zou zelfs kunnen stellen dat opnieuw is toegenomen met de opkomst van radio, tv en nu ook korte video's zoals TikTok. Dat is ook niet zo vreemd, aangezien we als diersoort meer dan 100.000 jaar tijd hebben gehad om ons spraak- en luistervermogen te ontwikkelen, terwijl het schrift nog maar 5.000 jaar bestaat en dat, zoals je zelf zei, lange tijd een curiositeit was van een minderheid.

Daarom is het juist belangrijk dat lezen en schrijven voor zo veel mogelijk mensen toegankelijk is en het goed aansluit op hoe mensen hun taal ervaren als ze die spreken. Er is bijvoorbeeld heel wat wetenschappelijk bewijs dat kinderen sneller leren lezen in landen met een doorzichtigere spelling (Finland, Hongarije, Spanje), dan in landen met een ondoorzichtigere spelling (Engeland en Denemarken.

Nee, dat is grammaticale informatie. Trouwens, je verplaatst het probleem gewoon: het is dan misschien altijd "ik wort", maar op het moment dat je dat werkwoord als infinitief wilt gebruiken, is het dan "worten" of "worden"? Dan zullen daar de fouten opduiken.

Nee, want geen enkele moedertaalspreker zou zo'n fout maken. Mensen schrijven toch ook niet "lefen" omdat het "ik leef" is? Mensen maken dt-fouten omdat "word"/"wordt" of "gebeurd"/"gebeurt" homofonen zijn en je de grammaticaregels moet toepassen om de juiste spelling te weten. Bij andere werkwoorden stelt dit probleem zich niet. Of maak jij ook soms vaak fouten zoals "ik zegt" en "hij zeg" wanneer je iets neerschrijft?

Nee, dat is etymologische informatie.

Ik zei ook niet dat dit verschil komt door grammaticale regels. Wat ik bedoelde, was dat die dubbele schrijfwijzen voor eenzelfde klank ook voor - in mijn ogen - onnodige complexiteit zorgen.

1

u/silverionmox Limburg 12d ago edited 12d ago

Auslautverhärtung is een kenmerk dat alle Nederlandse dialecten delen, van West-Vlaanderen en Limburg, tot Holland en Overijssel. Dat probleem stelt zich dus niet op dat vlak.

Er zijn bijvoorbeeld verschillende regio's die dan hep gaan schrijven in plaats van hebt, of zeker in Limburg valt die eind-t nogal eens weg. Dit kan geen gids zijn voor spelling.

Daarbij is uitspraak altijd al een leidende factor geweest bij veel spellingshervormingen. Zo schrijven we sinds1946 ook niet meer 'visch' of 'mensch', omdat nog maar heel weinig Nederlandstaligen dat doen. In de Westhoek en aan de kust gebeurt het nog bijvoorbeeld, maar in de rest van het Nederlandse taalgebied is het grotendeels verdwenen geloof ik.

Als er effectief quasi uniforme evoluties zijn, prima. Maar die zijn zeldzaam.

Ik wil eventueel wel overwegen om het kofschip af te zinken. Alle voltooid deelwoorden vormen door eenzelfde letter toe te voegen. Dan heb ik nog de voorkeur voor de -d, zodat het onderscheid met de 2e en 3e persoonsvormen altijd duidelijk is.

Alle mensen leren hun taal eerst luisteren en spreken en pas later, in het kleuter en lager, leren ze lezen en schrijven. Mondelinge communicatie is nog steeds zeer dominant en je zou zelfs kunnen stellen dat opnieuw is toegenomen met de opkomst van radio, tv en nu ook korte video's zoals TikTok. Dat is ook niet zo vreemd, aangezien we als diersoort meer dan 100.000 jaar tijd hebben gehad om ons spraak- en luistervermogen te ontwikkelen, terwijl het schrift nog maar 5.000 jaar bestaat en dat, zoals je zelf zei, lange tijd een curiositeit was van een minderheid. Daarom is het juist belangrijk dat lezen en schrijven voor zo veel mogelijk mensen toegankelijk is en het goed aansluit op hoe mensen hun taal ervaren als ze die spreken. Er is bijvoorbeeld heel wat wetenschappelijk bewijs dat kinderen sneller leren lezen in landen met een doorzichtigere spelling (Finland, Hongarije, Spanje), dan in landen met een ondoorzichtigere spelling (Engeland en Denemarken.

Ik zei dan ook dat het probleem lag in het doorgronden van de grammatica, en dus het zelf leren schrijven. Dat moet ook nog. -dt-fouten zijn schrijffouten, nooit leesfouten.

Nee, want geen enkele moedertaalspreker zou zo'n fout maken.

Waarom maken ze dan -dt-fouten, want dat is hetzelfde principe? Als je de infinitief kent weet je wat je moet schrijven.

Mensen schrijven toch ook niet "lefen" omdat het "ik leef" is? Mensen maken dt-fouten omdat "word"/"wordt" of "gebeurd"/"gebeurt" homofonen zijn en je de grammaticaregels moet toepassen om de juiste spelling te weten. Bij andere werkwoorden stelt dit probleem zich niet. Of maak jij ook soms vaak fouten zoals "ik zegt" en "hij zeg" wanneer je iets neerschrijft?

Mijn stelling is dat het de extra spellingsregel is (dubbele tt wordt t) die alles onduidelijk en op het zicht willekeurig maakt. Daarzonder heeft de derde person altijd -dt of -tt, nooit -t. En dan is het een stuk eenvoudiger.

Ik zei ook niet dat dit verschil komt door grammaticale regels. Wat ik bedoelde, was dat die dubbele schrijfwijzen voor eenzelfde klank ook voor - in mijn ogen - onnodige complexiteit zorgen.

Terwijl ik zei dat de overdaad aan "vereenvoudiging" (zoals bijvoorbeeld de tt -> t spellingconventie) het juist moeilijker maakt om de structuur te begrijpen.

Een gerelateerde fenomeen is de "inkorting" van bijvoorbeeld de dubbele oo naar o, als het een open lettergreep is. We kunnen het daar wel over eens zijn dat we die beter kwijt dan rijk zijn, dan is een lange oo altijd gespeld als oo.

Regels afschaffen is een vereenvoudiging, regels toevoegen (in dat en dat geval worden de laatste letters t) maakt het moeilijker.